Kronieken van Phantasar

• About
• Boeken
• Wiki
• Taal
• Links
• Contact

Tâktykâ

Tâktykâ is een spel dat op een bord van honderd vakjes (10x10) wordt gespeeld. Beide spelers hebben 20 speelstukken waarvan eentje de 'leider' is (en ook is markeerd als zodandig). Het bord bestaat uit witte en zwarte vakken en de spelers zetten aan hun zijde van 't bord al hun stenen op 't vakje van dezelfde kleur als hun stenen. Waar ze de leider zetten mogen ze zelf bepalen. Bij het spel hoort ook een d8 (achtzijdige dobbelsteen). Wie met deze d8 het hoogst gooit mag bepalen of hij de game wil beginnen of de tegenstander laat starten (bij gelijke worp net zolang doorgooien tot er een verschil is). De stenen worden bij normale zetten diagonaal verschoven, slaan (toegestaan, maar niet verplicht tenzij je geen andere mogelijkheid heb) doet men uitsluitend door de steen via horizontaal of verticaal door op 't vakje van de tegenstander te gaan staan. Hierdoor komt uiteraard een witte steen op een zwart vakje te staan en vice versa. Let op! je mag niet door een zogeheten "barrière". Als je A1 naar B2 verplaatst mogen de vakjes A2 en B1 niet beiden bezet zijn (als 1 van de 2 wel leeg is, is de zet geldig). Achteruit bewegen is toegestaan.

Als de tegenstander met een steen (die NIET de leider is) aan de overkant van het bord staat, mag hij de steen of normaal verplaatsen volgens de standaard regels, of horizontaal zolang hij aan de overkant blijft staan, of een charge uitvoeren. Een charge mag alleen als het tegenoverliggende vakje aan zijn eigen zijde vrij is. De steen verplaatst hij dan naar dit vakje, en alle tussenliggende stenen (inclusief zijn eigen stenen) worden dan geslagen. De speler dient vervolgens de d8 te gooien en als de waarde van de dobbelsteen lager of gelijk is dan 't aantal verwijderde stenen dient de steen waarmee de charge is uitgevoerd ook verwijderd te worden.

De leider heeft een hele vervelende positie. Hij mag zelf niet slaan, noch mag hij in een positie staan dat hij geslagen kan worden. Tevens is de speler verplicht om als hij zijn leider vijf beurten niet heeft bewogen dat sowieso te doen. Als de leider "schaak" staat moet hij er ook voor kunnen zorgen dat de leider uit deze positie wordt weggehaald. De leider mag als hij "schaak" staat wel horizontaal/verticaal bewegen om weg te komen. De speler is verplicht op de tafel te kloppen of te slaan als hij de leider "schaak" zet.

Het spel kan op meerdere manieren worden gewonnen:

• Wanneer je tegenstander in zijn beurt geen enkele geldige move meer kan maken ("pat" is dus verlies)
• Als de leider van de tegenstander "mat" staat.
• Als de tegenstander buiten de leider geen gewone stenen meer heeft
• De tegenstander capituleert

Noten

• Als de leider in de 'charge' lijn staat van een steen die aan de overkant staat, staat hij effectief 'schaak' en als hij de steen niet weg kan halen zelfs 'mat' wat 't einde van een partij oplevert. Omdat dit echter ook tot oneindige kat-en-muis-spelletjes kunnen leiden die eigenlijk een remise afdwingen, mag een steen maximaal 3x via de charge-lijn een leider 'schaak' zetten en daarna mag die steen alleen nog gebruikt worden om de charge uit te voeren en na de charge (als hij de rol overleeft) weer als normale steen te gebruiken.
• Het spreekt vanzelf dat bij Tâktykâ een situatie kan ontstaan waarbij 't niet meer waarschijnlijk is dat er nog een beslissing kan vallen. In dat geval kan de speler die aan de beurt is gewoon remise aanbieden waarbij de tegenstander gewoon kan accepteren of afwijzen.
• Omdat je tegenstander alle mogelijkheid tot geldige zetten maken een van de mogelijke wincondities is, spreekt 't vanzelf dat zowel 'schaakmat' als 'schaakpat' winnende situaties zijn en dus niet zoals bij schaak, waarin "schaakpat" automatisch remise is.
• Bij thuisspelen optioneel, bij tournooien een standaardregel is om een schot op 't midden van 't bord te zetten zodat spelers niet weten waar de leider van de tegenstander staat. Deze wordt dan verwijderd als de d8 gerold wordt voor de openingstos. De speler die de tos wint, mag namelijk aan de hand van de leider van de tegenstander bepalen of hij wel of niet wil beginnen. Het schot dient eigenlijk alleen om een speler de positie van zijn leider niet af te stemmen op de positie van de tegenstander.
• Bij tournooien wordt er ook met klokken gespeeld waarbij overschrijding van de totale maximale denktijd automatisch verlies van de partij opleverd. Omdat ik nog niet heb kunnen testen hoe lang een Tâktykâ-partij gemiddeld kan duren heb ik die tijd nog niet in 't regelement vastgelegd.

Trivia

De meeste Gnomen zijn erg kien op spellen waarbij je je hersens moet laten werken, maar de regels zelf niet overdreven moeilijk zijn. Tâktykâ voorziet in die behoefte. Andere volkeren adopteerden 't snel, met name de Befindo's hoewel dat wel de "huisloze" Befindo's zijn ("huisloos" is niet dakloos, dat wil gewoon zeggen dat je geen adelijke familie vertegenwoordigt), daar de Befindo's met huis 't spel beneden hun stand vinden.

Zelf spelen

Dit spel spel is prima zelf te spelen. Hoewel de Gnomen vaak wel stenen spelen die de vorm hebben van een Gnoom waarbij de leider met wat extra atributen staat afgebeeld om enige verwarring met de andere stenen te voorkomen en de meeste Gnomen een eigen persoonlijke set hebben (die grootte van de vakjes van een bord is dan ook centraal vastgelegd om te grote of te kleine stenen te vermijden), zou je met een dambord met gewone damstenen waarvan eentje als leider is gemarkeerd al een behoorlijk eind komen. Een d8 zou in iedere winkel die op spelletjes is gespecialiseerd verkrijgbaar moeten zijn en zit ook bij een standaard Dungeons & Dragons dobbelstenenset.

Noot van de auteur

Dit spel zit, omdat je 't zelf ook kunt spelen, nog in een testfase. Eventuele wijzigingen aan 't regelement zijn dus nog voorbehouden.

© 2019 Jeroen P. Broks Template by OneDollarTemplates